W Sieniawie historia wychodzi z archiwów - rozmowy o miastach Kresów

W zabytkowych wnętrzach Pałacu w Sieniawie spotkają się badacze, którzy zajrzą do archiwów, spisów ludności, testamentów i dawnych akt podatkowych. Konferencja „Miasta Kresów Dawnej Rzeczypospolitej” pokaże, jak przez stulecia rozwijały się tamtejsze miasta, czym żyli ich mieszkańcy i co napędzało lokalną gospodarkę.

• „Miasta Kresów Dawnej Rzeczypospolitej” wracają z opowieścią o społeczeństwie i gospodarce
• Archiwa, spisy i testamenty ułożą mapę dawnego miejskiego życia
• Wieczór z Wacławem Holewińskim przeniesie rozmowę z miast do jednej niezwykłej biografii

„Miasta Kresów Dawnej Rzeczypospolitej” wracają z opowieścią o społeczeństwie i gospodarce

Tegoroczna edycja odbędzie się 23 października 2026 roku w godzinach 9:00-18:00 w Pałacu w Sieniawie. Temat „Społeczeństwo i gospodarka” pozwoli spojrzeć na miasta Kresów nie tylko jak na punkty na dawnej mapie, ale też jako miejsca pracy, handlu, życia społecznego i przemian politycznych.

Do Sieniawy przyjadą badacze z Polski i Ukrainy. W dwóch sesjach wystąpi siedmioro prelegentów, a rozmowy poprowadzą historycy związani z Uniwersytetem Jagiellońskim: dr hab. Krzysztof Ostafin oraz dr hab. Tomasz Kargol, prof. UJ. W centrum znajdą się między innymi miasta prywatne i królewskie, gospodarcza rola ośrodków miejskich oraz przemiany Galicji Wschodniej.

Dla publiczności ważne jest także to, że wstęp na konferencję jest bezpłatny. Nie trzeba kupować biletu - udział w wydarzeniu nic nie kosztuje. 📚

Archiwa, spisy i testamenty ułożą mapę dawnego miejskiego życia

Program został podzielony na dwie części, dzięki czemu uczestnicy przejdą od gospodarki dóbr ziemskich do szczegółowych historii konkretnych miast. Wystąpienia potrwają pół godziny, a po każdej sesji przewidziano czas na dyskusję.

Sesja I - miasta między gospodarką a codziennością

• 9:00-9:30 - otwarcie konferencji
• 9:30-10:00 - dr hab. Tomasz Kargol, prof. UJ: Gospodarcza rola miast w dobrach ziemskich polskiego ziemiaństwa na Wołyniu, Podolu i Kijowszczyźnie w epoce rozbiorów
• 10:00-10:30 - dr Łukasz Jewuła: Życie gospodarcze i społeczne miast prywatnych w Galicji Wschodniej na przełomie XVIII i XIX wieku na wybranych przykładach
• 10:30-11:00 - dr hab. Krzysztof Ślusarek: Miasta królewskie w Galicji w końcu XVIII i pierwszej połowie XIX wieku. Studium na przykładzie Kamionki Strumiłowej i Rohatyna
• 11:00-11:30 - dr Volodymyr Dolinovskyi: Przestrzeń miejska Jagielnicy w końcu XVIII - na początku XIX wieku w świetle akt podatkowych
• 11:30-13:00 - dyskusja i zakończenie sesji
• 13:00-14:00 - przerwa

Pierwsza część przyjrzy się między innymi temu, jak miasta funkcjonowały w dobrach ziemiańskich i jak wyglądała ich codzienność w okresie przemian między XVIII a XIX stuleciem. Dokumenty podatkowe oraz przykłady Kamionki Strumiłowej, Rohatyna i Jagielnicy pozwolą zejść z poziomu wielkiej historii do konkretnego miejskiego krajobrazu. 🏛️

Sesja II - od statystyki mieszkańców do dawnych fortyfikacji

• 14:00-14:30 - dr hab. Krzysztof Ostafin: Miasta Galicji Wschodniej w świetle spisów ludności i spisów gospodarczych z lat 1857-1910: analiza przestrzenna
• 14:30-15:00 - prof. dr hab. Michał Baczkowski: Likwidacja staropolskich fortyfikacji miejskich przez władze austriackie we Wschodniej Galicji w dobie napoleońskiej
• 15:00-15:30 - dr Jarosław Basztewycz: Miasto Złoczów w pierwszej połowie XVIII wieku w świetle testamentów wójtowskich
• 15:30-16:30 - dyskusja i zakończenie sesji
• 16:30-17:00 - przerwa

Druga sesja przyniesie szeroki przekrój tematów: od analizy danych o mieszkańcach i gospodarce po rozbiórkę dawnych umocnień miejskich. Osobny referat poświęcony Złoczowowi oprze się na testamentach wójtowskich, czyli dokumentach, które potrafią odsłonić prywatne decyzje i majątkowe realia dawnych mieszkańców.

Wieczór z Wacławem Holewińskim przeniesie rozmowę z miast do jednej niezwykłej biografii

Konferencję zamknie otwarte spotkanie autorskie zaplanowane na 17:00-18:00. Wacław Holewiński opowie o książce Cieniem będąc, cieniem zostałem, poświęconej Karolowi Jaroszyńskiemu - przedsiębiorcy, finansowi i filantropowi z Podola, uznawanemu za najbogatszego Polaka w historii.

Rozmowę poprowadzi Beata Kost, urodzona we Lwowie dziennikarka i autorka książek o historii Lwowa oraz dawnych województw Rzeczypospolitej. To bezpłatne spotkanie będzie ostatnim akcentem dnia, w którym wielkie procesy społeczne spotkają się z opowieścią o konkretnym człowieku i jego niezwykłej drodze od kresowej fortuny do finansowego imperium.

23 października 2026 roku, Pałac w Sieniawie, godziny 9:00-18:00. Wstęp jest bezpłatny.

na podstawie: CK Przemyśl.